Savunma sanayisinde yerli ve milli üretim hamleleri hız kesmeden devam ediyor. Türkiye’nin kendi imkanlarıyla geliştirdiği ve 2025 yılında Jandarma Genel Komutanlığı envanterine giren GÖKBEY için Suudi Arabistan ile tarihi bir anlaşma yapıldı.
Türk Havacılık Uzay Sanayii AŞ (TUSAŞ), insansız ve silahlı versiyonlarıyla farklı görevlerde kullanılabilecek şekilde tasarlanan GÖKBEY’in farklı görevlere göre üretilmesi için Suudi Arabistan Yatırım Bakanlığı ve Askeri Sanayiler Otarite Kurumu ile mutabakat zaptı imzaladı.
Suudi Arabistan’ın Milli Muharip Uçak KAAN’a ilgisi ve muhtemel iş birliği fırsatlarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu, KAAN’ın Türkiye ve TUSAŞ için çok katmanlı ve kapsamlı bir ekosistem projesi olduğunu ifade etmişti.
Projeye dahil olmak isteyen ülkeler bulunduğuna işaret eden Demiroğlu, şunları söylemişti:
“Bunlardan bir tanesi de Suudi Arabistan’dı. Epeydir çalışmalarımız devam ediyor, artık en son, en üst seviyeye taşındı görüşmeler. Bundan sonraki süreçte, belki bu sene içerisinde, belki daha da yakın, güzel bir haberi sizlerle paylaşmayı ümit ediyoruz. Savunma Sanayii Başkanlığı koordinasyonunda devam ediyor süreç, çünkü hükümetler arası bir mutabakatla ve plan, proje, programla yapılması lazım. Her seviyede, Cumhurbaşkanımız seviyesinde bu projeye destek en üst düzeyde, en güçlü olduğu şekliyle devam ediyor. İnşallah devam edecek. Bizi izlemeye devam edin diyeyim.”
“Bunların hepsi tartışılan, konuşulan konular. Ülkelerin isteklerine, altyapılarına bağlı, kaç tane almak istediklerine bağlı olarak değişebilecek bir model ama hepsi masada. Yani direkt satın alım da olabilir, projeye en üst seviyede dahil olmak da olabilir ama bunu ilerleyen zamanlarda göreceğiz hangisini seçecekler, biz hepsine açığız. Adetler de konuşuluyor 20 var, 50 var. Bunlar konuşulan, dediğim gibi modele göre değişiklik arz eden sayılar. Mesela burada nihai montaj hattı veya daha ilerisini kurmak isterseniz 20 taneyle fizibilitesi doğru çıkmaz. Daha yüksek bir rakam olması, 50, 100 olması lazım. Hangi modelin seçileceğine, hangi seviyede katılınacağına bağlı olarak bu rakamlar değişir ama 3-5 olmayacağı kesin.”
GÖKBEY Genel Maksat Helikopteri’ne yönelik de geçen sene yoğun bir çalışma yürüttükleri bilgisini paylaşan Demiroğlu, “Bu sene yine devam edecek, hatta bu fuar esnasında yine görüşmelerimiz olacak bu konuda. Yavaş da olsa ilerleyen bir proje. İlgileri var, hem askeri kullanımlarında hem de sivil alanlarda, ‘offshore’da kullanım alanlarında düşünceleri var. Ben inanıyorum ki KAAN’ın da konseptiyle beraber el ele yürüyecek, Suudi Arabistan’ın 2030 vizyonuna da uygun bir modelle hem KAAN’ı hem GÖKBEY’i Suudi Arabistan’da üretme ihtimalimiz de başta olmak üzere görüşmeler var.” demişti.
Suudi Arabistan’ın savunma sanayi için önemli bir potansiyel sunduğunu dile getiren Demiroğlu, “Bizim Suudi Arabistan’da olmamamız düşünülemez zaten. Buraya bir ofisimizi açacağız, onu da büyüterek devam edeceğiz. Bu sene içerisinde onu yaparız hatta birkaç ay içerisinde diyeyim. Aynı zamanda bölge ülkelerini de etkileyebilecek bir merkez olacak burası. Biz Suudi Arabistan’dan çok ümitvarız. İlişkilerimiz de çok güzel, en üst seviyede. İnşallah bunların meyvesini hep beraber hem Suud tarafı hem de biz toplarız.” diye konuşmuştu.
Türkiye’nin yerli ve millî genel maksat helikopteri T625 GÖKBEY, Türkiye’nin coğrafi ve iklim koşullarına uygun şekilde Türk mühendisler tarafından tasarlandı ve Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) tesislerinde üretildi.
Projede iniş takımı, dişli kutusu ve dinamik bileşenlerin üretim ve montajı Alp Havacılık tarafından yürütülürken, hidrolik sistemler için İspanyol CESA ile çalışıldı. Başlangıçta ABD menşeli LHTEC CTS800 motorlarının kullanılması planlanan helikopterde, daha sonra yerli motor hedefi doğrultusunda TEI tarafından geliştirilen TS1400 motoruna geçildi. GÖKBEY, TS1400 motoruyla ilk test uçuşunu 22 Nisan 2023’te gerçekleştirdi.
Teknik özellikleri:
Mürettebat: 2
Yolcu kapasitesi: 12 kişi
Uzunluk: 15,87 metre (52,1 ft)
Ana rotor çapı: 13,20 metre (43,3 ft)
Azami kalkış ağırlığı: 6.050 kilogram (13.340 lb)
Motorlar: 2 × TEI TS1400 Turboşaft, 1.400 mil beygir gücü (1.044 kW) (her biri)
Standart yakıt tankı: 1.020 kilogram (2.250 lb)
Harici yakıt tankı: 280 kilogram (620 lb)
Bagaj hacmi: 1,1 metreküp (39 cu ft)
Performans özellikleri:
Azami hız: 165 knot (306 km/sa)
Seyir hızı: 150 knot (280 km/sa)
Menzil: 400 deniz mili (740 km)
Yedek yakıt tankı ile 512 deniz mili (948 km)
Havada kalış: 3,8+ saat
Yedek yakıt tankı ile 5+ saat
Servis tavanı: 20.000 fit (6.100 m)
